Nieuws

Waarom langdurig ziekteverzuim mkb’ers steeds harder raakt

Bijna negen jaar geleden nam Rosanne Boermans (35) Uitgeverij LAMBO over, het bedrijf dat haar ouders in 1985 oprichtten. Samen met vier werknemers publiceert Boermans educatieve boeken voor de middelbare school.
Afgelopen jaar werd dat een stuk uit dagender. Van de vier werknemers vielen er twee langdurig uit vanwege persoonlijke omstandigheden.
Een deel van het werk blijft liggen of komt op het bordje van de twee andere werknemers en Boermans zelf. Grote projecten worden uit gesteld. Een extra werknemer of zzp’er aannemen, is te kostbaar.
En dan is er de financiële en administratieve impact. Twee jaar lang moet het loon van de langdurig zieke werknemers worden doorbetaald. Ook komt er elke zes weken een factuur van de bedrijfsarts.
Het hele proces moet bovendien nauwkeurig worden vastgelegd. Er moeten een probleemanalyse en plan van aanpak komen, evenals een toets van wat een werknemer nog wél zou kunnen.

Kleine ondernemers worstelen

Ook daar zitten kosten aan. Eventueel moet er aangepast werk binnen het bedrijf worden gevonden. ‘Maar dat is vrij lastig in dit bedrijf. Je bent hier redacteur of administratief medewerker,’ aldus Boermans.
‘Een werknemer kiest er natuurlijk niet voor om ziek te worden, en de impact op diens leven is groot. Maar de impact op zo’n piepklein bedrijf als het mijne is óók groot.’
Kleine ondernemers worstelen met de twee jaar loondoorbetaling bij ziekte en alle verplichtingen die daarbij horen. Erik Ziengs (65), voorzitter van brancheorganisatie Ondernemend Nederland (ONL), hoort het bijna dagelijks.
‘Het kan een kleine ondernemer de kop kosten als een werknemer zich langdurig ziek meldt, maar wel twee jaar lang op de payroll blijft staan,’ zegt Ziengs.

Geen echte stappen

Het nieuwe kabinet ziet dat probleem. In het coalitieakkoord staat dat werk ge vers de loondoorbetalingsplicht als een grote last ervaren, die vooral het midden- en kleinbedrijf raakt.
Het kabinet zei daarom te werken aan ‘voorstellen om loondoorbetaling bij ziekte meer werkbaar te maken voor werkgevers, met name in het mkb’. Maar echte stappen zette het nog niet.
Eind jaren tachtig liep het aantal arbeidsongeschikten op tot een miljoen. ‘Nederland is ziek,’ zei toenmalig premier Ruud Lubbers (CDA).
In die tijd ontving de zogeheten bedrijfsvereniging premies van bedrijven, en vanuit die premies werden ook langdurig zieken betaald, weet Ziengs nog. Maar omdat er zo veel arbeidsongeschikten kwamen, kon dat niet meer uit het potje met premies worden betaald.

Instroom WAO bleef hoog

Werkgevers kregen meer verantwoordelijkheid om mensen terug te laten keren in het arbeidsproces. Afgesproken werd dat een werkgever een langdurig zieke een jaar lang minstens 70 procent loon zou doorbetalen.
De werkgever kon zich hiervoor verzekeren. Na een jaar werd de werknemer gekeurd voor de WAO en gekeken of diegene in aanmerking kwam voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Omdat de instroom in de WAO hoog bleef, kwamen ondernemersorganisaties en overheid tot een overeenkomst in de Wet poortwachter.
De aanpak van ziekteverzuim werd minder vrijblijvend, en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) ging streng cont roleren of de partijen voldoende aan re- in tegratie werkten. In 2004 kwam er ook het tweede jaar loondoorbetaling voor werkgevers bij. In dat jaar zou de focus vooral op re-integratie liggen.

600.000 ontvangen WIA-uitkering

Een tijdje daalde de instroom van het aantal arbeidsongeschikten. Maar inmiddels lopen de aantallen weer op. In totaal ontvangen nu 600.000 mensen een WIA-uitkering.
Jaarlijks belanden ongeveer 60.000 mensen in de WIA (de opvolger van de WAO). Rond de invoering van de WIA in 2006 waren dat er nog 35.000.
De toename is deels te verklaren door de verhoging van de pensioenleeftijd. Daardoor halen meer werkenden niet gezond hun pensioengerechtigde leeftijd.
Maar de stijging komt ook doordat mensen met psychische klachten de WIA instromen: inmiddels gaat het om 40 procent van het aantal arbeidsongeschikten.

Nederland is uniek in Europa

Het UWV, dat tijdens langdurig verzuim een controlerende rol heeft en verantwoordelijk is voor de WIA-keuringen, kan de aantallen niet aan. En er zijn enorme wachtlijsten voor de keuringsarts.
Zonder maatregelen kunnen de achterstanden bij het UWV oplopen tot bijna 200.000 wachtenden in 2030. Mensen zouden dan twee tot drie jaar op hun keuring moeten wachten.
Met twee jaar loondoorbetaling is Nederland uniek in Europa. In sommige andere Europese landen, zoals Denemarken, Zweden, België en Duitsland, moet de werkgever het loon twee tot zes weken doorbetalen.
Daarna neemt de overheid het op zich. Het leidt tot onbegrip bij Nederlandse ondernemers, die zich afvragen waarom het ook hier niet wat korter kan.

WIA-instroom inperken

De stelsels van alle landen zijn niet goed te vergelijken. ‘Maar het is onmiskenbaar dat de loondoorbetalingsplicht van werkgevers in Nederland extreem lang is,’ zegt Pascal Besselink (52), arbeidsrechtadvocaat bij juridisch dienstverlener DAS.
‘Ook als je kijkt naar de hele trits aan verplichtingen die een ondernemer krijgt opgelegd, dan heeft Nederland echt een uitzonderlijk systeem.’
Al langer zijn er geluiden om in elk geval voor kleine werkgevers een uitzondering te maken en de loondoorbetaling te verkorten naar één jaar. Maar tegen geluiden zijn er ook.
Eind vorig jaar pleitten ambtenaren, UWV en de planbureaus voor het behoud van het tweede jaar loondoorbetalingsplicht. Juist in het tweede jaar zou zich vaak herstel voordoen, en het zou de WIA-instroom inperken.
Een ander belangrijk argument om twee jaar loondoorbetaling onaangetast te laten, zijn de uitvoeringsproblemen bij het UWV. Afschaffing van het tweede jaar zal leiden tot nog langere wachtlijsten.

Toenemend ziekteverzuim

Ook het retailbedrijf van Margriet Broekman-Sanders (66) worstelt met langdurig verzuim van werknemers. Jarenlang was ze met haar man Tom Broekman eigenaar van het 189 jaar oude familiebedrijf.
Inmiddels hebben ze de aandelen overgedragen aan de volgende generatie, hun drie kinderen. De familie bezit twee modewinkels in de Utrechtse binnenstad: Broekman en De Rode Winkel. Margriet Broekman-Sanders is nog altijd verantwoordelijk voor de hr-afdeling van het bedrijf.
In de veertig jaar bij het bedrijf zag ze het langdurig verzuim toenemen. ‘Meest al veroorzaakt door gebeurtenissen buiten de werkvloer.
Dat kan gaan om sportblessures – afgelopen winter vielen er bijvoorbeeld mensen uit door ongelukken tijdens de wintersport. Ook hebben we een paar keer te maken gehad met werknemers met ernstige medische aandoeningen, zoals kanker en een hersenbloeding.’

Mkb’ers kunnen in de problemen komen

Momenteel is het langdurig verzuim bij Broekman-Sanders laag. Dat is weleens anders geweest. In haar kantoor boven De Rode Winkel toont ze de verzuim per centages van de afgelopen jaren. Aan de wand achter haar hangen foto’s van het bedrijf, zelfs van honderd jaar geleden.
Van de 47 werknemers (30 fulltimers), zijn er nu 2 voor langere periode uitgevallen. Ondanks het lage verzuimpercentage is ze een dag per week aan de dossiers kwijt.
‘Er gaat veel tijd zitten in de administratie, de begeleiding en het monitoren van het proces. Maar ook in het meenemen van de rest van het team, want er blijft werk liggen. Soms is het lastig dat er zoveel tijd in gaat zitten – mijn uren zijn niet van elastiek,’ zegt Broek man- Sanders.
Het zijn voornamelijk mkb’ers die door langdurig verzuim in de problemen kunnen komen. Grote bedrijven hebben vaak extra potjes en middelen om het te kunnen opvangen.
‘Toch zit er bij ondernemers met grotere bedrijven ook frustratie,’ zegt Hugo de Koning (46), ondernemer en oprichter van YoungCapital, uitzendbureau voor jongeren.

Langdurig zieke werknemers

De Koning: ‘Natuurlijk heb je als werkgever een zorgplicht. Maar een groot deel van de langdurig zieke werknemers valt uit door omstandigheden waaraan de werkgever helemaal niets kan doen. Is het dan niet gek dat een ondernemer er wel twee jaar lang voor moet opdraaien? Dat is echt een heikel punt.’
Sommigen vragen zich af waarom werkgevers zich niet gewoon verzekeren, om die kosten te dekken. Dan is er toch niets aan de hand? Advocaat Besselink: ‘Zo simpel is het niet. Voor kleine ondernemers kan zo’n verzekering behoorlijk prijzig zijn.’
Omdat het langdurig verzuim stijgt, gaan ook de premies omhoog. Niet verzekeren kan enorm duur zijn, maar wel verzekeren ook. ‘En soms zijn er strenge voorwaarden verbonden aan het uitkeren.’
Boermans van Uitgeverij LAMBO is niet verzekerd voor lang durig verzuim. ‘Dat was naïef. Het is altijd goed gegaan, dus ik ging ervan uit dat het zo bleef,’ zegt Boermans. Nu een verzekering afsluiten, is te duur: vanwege het huidige hoge verzuimpercentage is de premie erg hoog.

Eerste zes weken loondoorbetaling

Retailondernemer Broekman-Sanders is wel verzekerd tegen langdurig verzuim. Daarvoor betaalt ze bijna 32.000 euro per jaar. In de afgelopen jaren steeg de premie flink. In 2016 betaalde Broekman-Sanders nog ruim 10.000 euro. ‘Maar zonder verzekering waren we zwaar in de problemen gekomen.’
Als een werknemer uitvalt, is het bedrijf de eerste zes weken verantwoordelijk voor de loondoorbetaling, daarna neemt de verzekeraar het over.
Al betekent dat niet dat er verder geen kosten worden gemaakt. Een werkgever betaalt ook voor de afspraken met de bedrijfsarts, eventuele coachingstrajecten en alle opgestelde analyses en plannen.
Bij één zieke werknemer kunnen de kosten al behoorlijk in de papieren gaan lopen. ‘Als iemand drie maanden ziek is, heb ik al 1.500 euro aan extra kosten,’ zegt Broekman-Sanders. ‘Komt iemand niet naar de afspraak met de bedrijfsarts, dan moet ik wel gewoon betalen.’

Eigen zorgverzekering

En als de arboarts een interventie door een psycholoog adviseert, dient dat advies te worden opgevolgd. De intake daarvoor kost 500 euro, daarna is het 200 euro per sessie.
‘Het is niet altijd duidelijk hoeveel behandelingen er nodig zijn,’ zegt Broekman-Sanders. ‘Ik wil graag dat mijn werknemers de juiste hulp krijgen, maar er is meestal weinig zicht op het hele proces. Is dit de juiste weg en duurt dit traject weken of jaren? Dat is erg onduidelijk en moeilijk te beoordelen, terwijl ik als werkgever wel financieel verantwoordelijk ben.’
Een werknemer kan ook via de eigen zorgverzekering zo’n traject in, maar dan komt diegene mogelijk eerst 24 weken op de wachtlijst.
Dat allemaal nog los van het feit dat een werknemer niet voor het bedrijf kan werken. ‘De bezetting in de winkel kan spaak lopen,’ zegt Broekman-Sanders.
Een tijdelijke werknemer aannemen, is voor veel werkgevers vaak duur. ‘Het is meestal onzeker wat er met een zieke werknemer gaat gebeuren,’ zegt Ziengs van ONL.
‘Ondernemers kunnen een vervanger inschakelen, maar wat gebeurt er met diegene als de zieke werknemer gaat re-integreren? Die vervanger zit er vaak niet op te wachten om steeds minder uren te werken. Het gevolg is dat de werkgever beiden maar een poos in dienst houdt. Dat kost veel extra uren op de loonlijst.’ Ook Broekman-Sanders worstelt hiermee.

Weinig greep op zieke werknemers

Een veelgehoorde frustratie van ondernemers is dat ze weinig zicht hebben op het hele proces. Contact zoeken met de zieke werknemer mag in principe niet, tenzij de werknemer dat graag wil.
‘Het is erg lastig dat ik niets kan doen, behalve de regeltjes volgen, administratie bijhouden en blijven betalen. Er is weinig handelingsvrijheid. Ik zou bijvoorbeeld graag een vinger aan de pols willen houden, kijken of ik kan helpen om structuur op te bouwen. Dat mag niet en daardoor voel ik me soms machteloos,’ zegt Boermans van Uitgeverij LAMBO.
Ook Broekman-Sanders voelt dat zo. ‘Je bent afhankelijk van de openheid van je werknemers.’ Een bedrijfsarts vertelt alleen of iemand bijvoorbeeld een fysieke beperking of cognitieve klacht heeft.
‘Er is weinig greep op zieke werknemers,’ zegt Marco Peek (56), eigenaar van diverse horecazaken in de omgeving van Utrecht. ‘Je bent overgeleverd aan de Arbodienst. Zeker als het gaat om psychische problemen, ben je al snel al het contact kwijt. Een arts adviseert rust van het bedrijf, terwijl de werkgever geen idee heeft wat er aan de hand is.’

Re-integratie

Als alle structuur en contact worden losgelaten, wordt het voor een werknemer ook steeds moeilijker om terug te keren, denken de ondernemers. Pas vanaf het tweede jaar wordt er actief gewerkt aan re-integratie. Dan wordt er ook gekeken of een werknemer aan de slag zou kunnen bij een ander bedrijf, het zogeheten tweede spoor. Het volgen van dat traject is een harde eis van het UWV. Soms is dat tweede spoor fijn voor onder nemer en werknemer, bijvoorbeeld als duidelijk is dat de werknemer niet kan terugkeren in de oude functie.
Wel moet de onder nemer het hele reïntegratie traject bij een andere werkgever betalen. Mislukt de re-integratie bij dat andere bedrijf, dan moet de ondernemer de zieke werknemer terugnemen.

Mkb is kansloos

Niet iedere ondernemer is blij met spoor twee, dat alleen in Nederland bestaat. Broekman-Sanders: ‘Zo hadden we eens een werknemer die slecht herstelde na een operatie.
Ze werkte al haar hele werkende leven bij ons en liep tegen haar pensioen aan. Wij wilden haar graag in dienst houden. Maar de werk nemer moest opeens ook elders solliciteren, terwijl ze graag bij ons wilde blijven werken en goed is in haar vak.
Spoor twee leverde haar alleen maar extra stress op. We bewandelden ons eigen pad en de werknemer herstelde uiteindelijk volledig in eigen werk.’
Ook De Koning van YoungCapital is kritisch over het tweede spoor. ‘Dat traject werkt misschien voor corporates, maar voor het mkb is dit kansloos. Een ondernemer raakt volledig de regie kwijt en weet niet in wat voor bedrijfscultuur die re-integrerende werknemer terechtkomt. Komt de werknemer toch weer ziek thuis te zitten, dan moet de ondernemer alsnog het bonnetje pakken.’

Ziek melden bij arbeidsconflicten

Heeft de werkgever volgens het UWV onvoldoende aan alle reïntegratiever plichtingen voldaan, dan volgt er een loon sanctie. Dat is een soort boete van het UWV. In het ergste geval moet een ondernemer na twee jaar loondoorbetaling nog een extra jaar doorbetalen.
Bovendien gaat de re-integratie lang niet altijd goed. ‘Ik heb ook weleens meegemaakt dat iemand na anderhalf jaar ziekte weer aan het werk ging, maar na een half jaar weer uitviel met dezelfde klachten. Dan begint die twee jaar van voor af aan,’ zegt horecaondernemer Peek.
Een andere grote ergernis van werkgevers is dat werknemers zich soms langdurig ziek melden bij arbeidsconflicten.
‘Bij een arbeidsconflict is het advies van de omgeving vaak al snel: meld je maar ziek,’ ziet De Koning van Young Capital. ‘Een heel verkeerde prikkel. Langdurig verzuim wordt zo een soort onderhandelingsmacht van de werk nemer.’
Ook advocaat Besselink ziet dat gere geld gebeuren. ‘Dit is momenteel één van de gevoeligste kwesties in het ontslagrecht. In het grootste gedeelte van de arbeidsconflicten die ik voorbij zie komen, speelt ziekte of langdurige ziekte een rol.’

Protocool naleven

Een werknemer kan zich bij een conflict ziek melden en het volgens de advocaat voor elkaar krijgen om heel lang niet terug te hoeven keren.
‘Een werkgever moet intussen wel het protocol naleven, de Arbodienst inschakelen en loon doorbetalen. Dat is iets wat tot hoge kosten en grote frustraties leidt.’
Onder meer vanwege de grote financiële verantwoordelijkheid en alle administratieve verplichtingen bij de loondoorbetalingsplicht, houden sommige ondernemers hun bedrijf bewust klein.
‘De loondoorbetalingsplicht kan ondernemers de kop kosten. Dagelijks krijg ik signalen dat ondernemers daarom geen mensen meer aannemen,’ zegt Ziengs van brancheorganisatie ONL.
Zo zegt Broekman-Sanders niet te willen uitbreiden om die reden. Ook Boermans neemt liever geen mensen meer in vaste dienst.
Een nieuw stelsel is er niet zomaar. ‘Ga je het systeem rigoureus omgooien, dan moet je kijken naar álle factoren die ermee samenhangen. Ook moet je voorkomen dat er een enorme hausse aan arbeidsongeschikten komt en dat de keuringsachterstanden van het UWV nog groter worden. Het is een enorm complex dossier,’ zegt advocaat Besselink. ‘Maar Den Haag zou in elk geval kunnen kijken of de loondoorbetalingsplicht voor het mkb kan worden teruggebracht tot een jaar.’

Een collectief fonds

Ook Ziengs van ONL pleit voor een knip tussen kleine en grote bedrijven. Recent wees de Tweede Kamer een motie daarover af. ‘Elke motie zal worden afgewezen, zolang er geen duidelijkheid komt van het kabinet.’
Daarnaast zou hij graag een collectief fonds willen waaraan alle bedrijven naar rato meebetalen. Vanuit zo’n fonds kunnen de lonen worden doorbetaald. ‘We moeten in elk geval niet iedereen willen persen in een systeem dat is verpest door polderen.’
Ziengs heeft vertrouwen in de verantwoordelijke bewindspersonen: minister Hans Vijlbrief (D66) en staats secretaris Thierry Aartsen (VVD).
‘Ze willen de nodige stappen zetten, maar ik twijfel of het lukt vanwege het verzet van de bonden en instituten zoals de Sociaal-Econo mische Raad. Den Haag zou wat meer moeten luisteren naar ondernemers en wat minder naar de adviezen van instituten. Die hebben vaak geen idee wat er in de praktijk speelt.’
De wil om de loondoorbetalingsplicht te versoepelen voor kleine werkgevers is er. En de polder lijkt het erover eens dat de hoge WIA-instroom een probleem is en dat hervorming nodig is. Om echt tot een concrete oplossing te komen, zullen de partijen met elkaar om de tafel moeten.

Rosanne Boermans (35)

Rosanne Boermans (35) van Uitgeverij LAMBO heeft vier werknemers in dienst, van wie er twee langdurig ziek zijn. ‘Ik wil graag een goede en compassievolle werkgever zijn, maar ik ben huiveriger geworden om vaste werknemers aan te nemen. Het traject rond langdurig verzuim slurpt energie en tempert de ondernemingslust.
‘Toen het allemaal begon, zat ik in de knoop en wilde ik soms zelfs stoppen met ondernemen. Inmiddels heb ik het meer los kunnen laten. Het is de situatie en ik moet verantwoordelijkheid nemen. Leuke projecten geven gelukkig positieve energie.
‘In 2017 nam ik het bedrijf over van mijn ouders. Zij waren huiverig om vaste contracten te geven. Dat vond ik een harde werkwijze. Als je een goed gevoel hebt bij iemand, wil je diegene aan boord houden. Daar heeft een werknemer recht op.
‘Daarom wilde ik het anders aanpakken, maar daar kom ik nu van terug. Hoe oneerlijk dat ook voelt. Als het nog een keer gebeurt, kan ik de boel wel opdoeken. Het risico is te groot, ik moet ook kiezen voor mijn eigen belang en de continuïteit van mijn bedrijf. Al voelt dat wrang.
‘Dat alle werkgevers dezelfde plicht hebben, begrijp ik niet. Langdurig verzuim is voor een kleine ondernemer veel ingrijpender dan voor een multinational. Niet alleen financieel, ook qua werk dat blijft liggen en alle verplichtingen die erbij komen.
‘Het voelt als pleisters plakken op een systeem dat niet meer werkt. Den Haag wil schijnzelfstandigheid aanpakken en meer vaste dienstverbanden. Dat gaat niet gebeuren als het risico zo groot is.’

Margriet Broekman-Sanders (66)

Retailondernemer Margriet Broekman-Sanders (66), van De Rode Winkel en Broekman, heeft 47 werknemers in dienst. Twee werknemers zijn langdurig uitgevallen. ‘Het verzuimpercentage is momenteel laag, desondanks ben ik een dag per week kwijt aan de dossiers. Soms is het lastig dat er zoveel tijd in gaat zitten, mijn uren zijn niet van elastiek.
‘Rondom langdurig verzuim komt er veel verantwoordelijkheid op het bord van werkgevers. Ik vraag me af of dat niet wat meer zou kunnen worden verdeeld. Kijk naar buurlanden waar ondernemers slechts een paar weken het loon hoeven doorbetalen, daarna neemt de overheid het over.
‘Als de loondoorbetalingsplicht korter wordt, zullen de meeste onder nemers zich echt niet minder gaan inzetten voor de begeleiding en re- integratie van een langdurig zieke. Ondernemers hebben het volste vertrouwen in hun werknemers en willen helpen als het misloopt. De meeste mkb’ers hebben goed contact met hun personeel en willen hun mensen niet kwijt.
‘Het huidige systeem tast het verdienvermogen aan. Ooit hadden we meer winkels. Mensen vragen ons wel eens of we weer gaan uitbreiden. Maar dat gaan we niet meer doen en dat komt door alles wat er bij komt kijken. Er is gewoon te veel rompslomp bij het in dienst nemen van mensen. Dat belemmert groei en plezier in het ondernemerschap.’

Marco Peek (56)

Marco Peek (56), Brothers Horeca Groep, heeft 15 horeca zaken in de omgeving van Utrecht en ongeveer 190 vaste werknemers, van wie er 4 langdurig ziek zijn. ‘Als iemand echt ziek is, wil je er als ondernemer alles aan doen om diegene te helpen. Tegelijkertijd voel ik me overgeleverd aan de Arbodienst en heb ik weinig greep op het proces.
‘Intussen krijg je wel te maken met de re-integratieverplichtingen en loondoorbetaling. Als je iets groter bent en een hr- afdeling hebt, zoals bij ons het geval is, kan je dat faciliteren. Maar de kosten zijn hoog. Verzuim van vier langdurig zieken kost momenteel tonnen. Verzekerd zijn we niet, we reserveren er jaarlijks een bedrag voor.
‘Ik ben 29 jaar ondernemer en zie dat arbo-artsen tegenwoordig snel adviseren om rust te nemen van werk. Daar wil ik niet over oordelen, maar feit is dat het langdurig ziekteverzuim een stuk hoger ligt dan tien jaar geleden. Het is tegenwoordig vrij makkelijk om je voor langere tijd ziek te melden.
‘Contact houden met een zieke werknemer is moeilijk, dat maakt de re-integratie ook lastiger. Als je een half jaar thuis hebt gezeten en je keert vervolgens terug naar je werkplek en collega’s, is dat een grote drempel. Het lijkt me gezond om in gesprek te blijven.
‘Ik stoor me aan het landelijke beleid, en het is bizar om binnen Europa alle verschillen te zien. Waar werkgevers in omliggende landen een paar weken verantwoordelijk zijn voor de loondoorbetaling, is dat in Nederland twee jaar. Het is mijn grote ergernis dat de overheid dit volledig bij ondernemers neerlegt.’

Extra kostenpost: transitievergoeding

Als de werknemer na twee jaar ziekte en loondoorbetaling uit dienst gaat en de WIA instroomt, dan moet de werkgever ook nog een transitievergoeding betalen – de transitie naar ander werk. Dat bedrag hangt af van hoelang de werknemer in dienst is geweest. ‘Bij een dienstverband van tientallen jaren kan dat oplopen tot tienduizenden euro’s,’ zegt Erik Ziengs (65) van ondernemersorganisatie ONL.
Nu kunnen ondernemers nog gebruikmaken van een compensatieregeling en het bedrag terugvragen aan het UWV. Maar vanaf 2027 wil het kabinet die compensatie afschaffen, zo werd recent bekend. ‘Een bezuinigingsmaatregel waarop van alle kanten kritiek klinkt,’ zegt advocaat Pascal Besselink (52). ‘Het is honderd procent zeker dat daardoor weer slapende dienstverbanden ontstaan. Vanwege de hoge bedragen kiezen werkgevers ervoor om de arbeidsovereenkomst dan maar niet te beëindigen. Iets wat tien jaar geleden ook gebeurde, maar stopte door de compensatieregeling. Niemand heeft baat bij slapende dienstverbanden. En het zorgt voor grote onzekerheid bij zowel werk gevers als werknemers. De geschiedenis gaat zich herhalen.’
Ook Ziengs ziet het risico van slapende dienstverbanden. ‘Alles wat de onder nemer klem zet, wordt beantwoord met ontwijking.’
De vraag is bovendien of de transitievergoeding niet ook moet worden aangepakt. ‘Moet je tegelijkertijd niet kijken naar het afschaffen van de transitievergoeding bij langdurig verzuim? Op uitzonderingen na,’ zegt Besselink. Ondernemers vragen zich af of de transitievergoeding überhaupt moet gelden als het loon al twee jaar is doorbetaald en iemand voorlopig nog thuis zit. ‘De transitievergoeding was bedoeld om mensen naar een nieuwe baan te begeleiden,’ zegt Ziengs.
Ook de Raad van State adviseerde eerder om de transitievergoeding te hervormen. Het afschaffen van de compensatieregeling moet nog door de Tweede en Eerste Kamer. Het kabinet wil met afschaffing van de compensatieregeling structureel ruim 800 miljoen euro bezuinigen.
Bron: EW Magazine
2026-06-18 11:47